Kompakt arşiv sistemi, dolap sıralarının zemine gömülü raylar üzerinde yan yana hareket ettiği bir depolama düzenidir. Sabit dolaplarda her sıranın önünde sürekli açık duran bir koridor bulunur; kompakt sistemde bütün sıralar birbirine dayalı durur ve yalnız erişilecek sıranın önünde tek bir koridor açılır. Kazanç doğrudan buradan gelir: bir odanın zemininin yarısına yakını, aslında yılda birkaç kez kullanılan koridorlara ayrılmıştır ve kompakt sistem o alanı raf haline getirir.
Yer kazancının hesabı
Kazancın büyüklüğü tahminle değil basit bir çarpımla bulunur. Sabit raf düzeninde tekrar eden birim, bir dolap sırası ile onun önündeki koridordur. Çift yönlü çalışan bir dolap sırası yaklaşık 60 santimetre derinliğindedir, önündeki koridor ise en az 90 santimetre olmalıdır. Yani her sıra için zeminden 150 santimetre yer gider.
Kompakt sistemde bu tekrar ortadan kalkar. Sıralar 60 santimetrelik derinlikleriyle yan yana dizilir ve bloğun tamamı için tek bir 90 santimetrelik koridor payı bırakılır.
Somut bir örnek üzerinden görmek en kolayı. 6 metre eninde ve 8 metre boyunda 48 metrekarelik bir arşiv odası düşünelim. Dolap sıraları odanın enine, yani 6 metre uzunluğunda kurulacak olsun.
| Düzen | Sıra adedi | Kullanılan derinlik | Toplam raf uzunluğu | Yaklaşık klasör kapasitesi |
| Sabit dolap sıraları | 5 sıra | 5 x 150 santimetre = 750 santimetre | 300 metretül | 3.600 klasör |
| Raylı kompakt sistem | 11 sıra | 11 x 60 santimetre artı 90 santimetre koridor = 750 santimetre | 660 metretül | 7.900 klasör |
Aynı zemin alanında raf uzunluğu 300 metretülden 660 metretüle çıkıyor, yani kapasite iki katından fazlasına ulaşıyor. Hesap ters yönden de kurulabilir: 300 metretüllük mevcut arşivi kompakt sistemle depolamak için 5 sıra yeterlidir ve bu sıralar 390 santimetrelik bir derinliğe sığar. Aynı arşiv sabit düzende 750 santimetre yer kaplıyordu. Kullanılan alan yaklaşık yüzde 48 azalır ve odanın kalan bölümü başka bir işleve ayrılabilir.
Uygulamada bu oran biraz aşağı iner, çünkü ray hattının uçlarında pay bırakılır, kolonlar sırayı böler ve bazı projelerde bir servis koridoru daha istenir. Gerçekçi beklenti, sabit düzene göre yüzde 40 ile 50 arasında bir alan kazancıdır.
Metretül ne demektir ve neden bu birimle konuşulur
Arşiv kapasitesi dolap adediyle değil, toplam raf uzunluğuyla ölçülür ve birimi metretüldür. Bir metretül, bir metre uzunluğundaki tek bir raf hattıdır. 90 santimetre genişliğinde ve 5 raflı çift yönlü bir dolap gövdesi, iki yüzü birlikte yaklaşık 9 metretül taşır. Dolu bir A4 klasörün sırt kalınlığı yaklaşık 8 santimetre olduğuna göre her metretüle 12 klasör dizilir.
Bu birim, mevcut arşivi ölçmek için de kullanılır. Elinizdeki dolapların raf uzunluklarını toplayıp klasörlerin doluluk oranını çarptığınızda ihtiyacın gerçek büyüklüğü çıkar. Kurumların çoğu bu ölçümü yapmadan sipariş açar ve sonuç ya boş kalan raflar ya da ilk yıl içinde dolan bir sistem olur.
Zemin şartı: en kritik kontrol
Kompakt arşiv sisteminde ilk kontrol edilecek şey dolabın kendisi değil, zemindir. Yoğunlaştırılmış depolama, aynı alandaki yükü de yoğunlaştırır.
Yukarıdaki örnek üzerinden hesaplanabilir. 660 metretül raf, metretül başına 12 klasör ve klasör başına ortalama 1,8 kilogram kabul edildiğinde yalnız evrak yükü 14 tonun üzerine çıkar. Bu yük yaklaşık 45 metrekarelik bir alana yayıldığında metrekare başına 300 kilogramı aşar ve buna dolap gövdelerinin kendi ağırlığı da eklenir. Ofis katları çoğunlukla bu değerin altında bir hareketli yük için tasarlanır; arşiv ve depo alanları için yapı yönetmelikleri daha yüksek tasarım yükü öngörür.
Pratik sonuç şudur: kompakt sistem kurulacak mahallin taşıma kapasitesi bir inşaat mühendisi tarafından kontrol edilmeden sipariş açılmaz. Bu kontrol özellikle üst katlarda, asma katlarda ve çelik döşemeli yapılarda zorunludur. Bodrum katlarda betonarme döşeme genellikle yeterlidir ancak bu da varsayımla geçilmez.
Zemin düzlüğü ve ray tipi
İkinci zemin şartı düzlüktür. Raylar üzerinde hareket eden sıralar, zemindeki birkaç milimetrelik sapmayı bile hissettirir; sistem tek yönde ağırlaşır ve gövdeler zamanla zorlanır. Bu yüzden montaj öncesi zemin kotu ölçülür ve gerekiyorsa tesviye yapılır.
Ray tipi de burada belirlenir. İki uygulama vardır:
- Gömme ray: raylar şap içine alınır ve zeminle aynı kotta kalır. Arşiv arabası ve tekerlekli sandalye engelsiz geçer, temizlik kolaydır. Zeminin açılmasını gerektirdiği için tadilat kapsamına girer.
- Yüzeyden ray: raylar mevcut zeminin üzerine monte edilir ve kenarlara rampa yapılır. Zemine müdahale gerekmez, mevcut binada daha hızlı uygulanır. Buna karşılık birkaç santimetrelik bir kot farkı oluşur ve arabalı taşımada bu fark hissedilir.
Hareket sistemi seçimi
Sıraların nasıl hareket ettirileceği, arşivin ne sıklıkla kullanıldığına bağlıdır.
| Hareket tipi | Nasıl çalışır | Uygun olduğu kullanım |
| Elle itmeli | Sıra doğrudan itilerek kaydırılır | Küçük bloklar ve seyrek erişilen arşivler |
| Volanlı mekanik | Gövdedeki çevirme kolu dişli sistemle sırayı hareket ettirir | Günlük kullanılan orta ve büyük arşivler |
| Elektrikli | Buton ile motorlu hareket | Çok yüksek ve ağır bloklar, sık erişim |
Elle itmeli sistem dolu haldeyken ağırlaşır, bu yüzden uzun ve yüksek bloklarda volanlı düzen tercih edilir. Elektrikli sistemde ise elektrik kesintisinde manuel devreye alma imkanının bulunup bulunmadığı sorulmalıdır.
Güvenlik ve kilit düzeni
Kompakt sistemde iki güvenlik unsuru şartnameye yazılır. Birincisi koridor emniyetidir: açık koridorda çalışan bir kişi varken komşu sıranın hareket etmesini önleyen mekanizma. İkincisi blok kilididir: bütün sıraların kapalı konumda kilitlenmesi, böylece arşiv odası kilitli olmasa bile sistem açılamaz. Bölüm bazında erişim ayrımı isteniyorsa grup kilidi kurgulanır ve hangi sıraların hangi anahtarla açılacağı sipariş aşamasında belirlenir.
Devrilmeye karşı önlem de sistemin parçasıdır. Yüksek gövdelerde raflara ağır malzeme dizilirken ağırlık merkezinin yukarı kaymaması için alt raflar öncelikli kullanılır ve gövdeler birbirine bağlanır.
Arşiv dolabı ile kompakt sistem arasında karar
İki çözüm birbirinin yerine geçmez. Kompakt sistem yatırımı zemin çalışması ve montajı da içerdiği için küçük hacimlerde gereksiz kalır. Ayrım noktası şu üç soruyla netleşir: mevcut arşiv kaç metretül, önümüzdeki beş yılda ne kadar büyüyecek ve arşiv odasının alanı sabit mi?
Arşiv 100 metretülün altındaysa ve oda genişleyebiliyorsa sabit dolap düzeni yeterlidir; gövde tiplerini ofis dolabı modelleri sayfasından karşılaştırabilirsiniz. Sık erişilen ve dosya bazında ayrılan evrak için çekmeceli düzen daha kullanışlıdır, bunun için metal dosya dolapları kategorisine bakılır. Arşiv büyükse ve oda büyütülemiyorsa karar netleşir; ray üzerinde çalışan gövde tiplerini ve blok kurgusunu kompakt arşiv sistemleri sayfasında görebilirsiniz.
[MÜŞTERİ TEYİDİ BEKLENİYOR: kompakt arşiv sistemlerinde uygulanan hareket tipleri (elle itmeli, volanlı, elektrikli), standart gövde derinlik ve yükseklik ölçüleri, ray montajının zemin tesviyesi dahil olup olmadığı ve sistem için beyan edilen taşıma kapasitesi.]
Keşifte ölçülmesi gerekenler
Kompakt sistem teklifi hazırlanırken odanın kat planı yetmez. Yerinde ölçülmesi gereken yedi değer vardır: odanın net en ve boy ölçüsü, tavan yüksekliği, kapı genişliği ve kapı önü manevra alanı, kolon konumları ve kesitleri, zemin kotu farkları, kalorifer ve tesisat hatlarının konumu, son olarak binanın kat bilgisi ve döşeme tipi. Buna mevcut arşivin metretül ölçümü eklendiğinde sistem kurgusu tek adımda çıkarılabilir. Arşiv odanızın ölçülerini ve mevcut arşiv hacminizi iletirseniz kapasite hesabını ve blok yerleşimini çıkarıp projeniz için yazılı teklif hazırlayalım.
Ürün Rehberi
Projeniz için keşif planlayalım.
Paylaş