L masa, ana tabla ile ona 90 derece açıyla bağlanan ikinci bir yüzeyden oluşan masadır. İkinci yüzey sektörde dönüş, kanat veya yan tabla olarak anılır. Amaç masayı büyütmek değil, kullanıcının oturduğu yerden dönerek ikinci bir çalışma yüzeyine ulaşmasıdır. Bilgisayar başında yapılan iş ile evrak üzerinde yapılan iş aynı masada sürekli birbirinin yerini alıyorsa, L düzen bu iki işi ayrı yüzeylere böler.
Bu yüzden L masa kararı estetik bir tercih değil, iş akışıyla ilgili bir karardır. Gün boyu yalnızca ekrana bakan bir kullanıcı için L masa fazladan yer kaplayan bir üründür. Ekran ile evrak arasında sürekli geçiş yapan, masasında kısa görüşmeler yapan ve dosya açan bir kullanıcı içinse aynı ürün gerçek bir verim farkı yaratır.
Sağ dönüş ve sol dönüş nasıl belirlenir
Sipariş aşamasında en sık karışan başlık budur ve yanlış seçildiğinde masa odada kullanılamaz hale gelir. Yön, masaya oturan kişinin bakış açısına göre tanımlanır. Kullanıcı ana tablanın arkasına oturduğunda dönüş kolu sağ tarafta kalıyorsa bu sağ dönüşlü masadır, sol tarafta kalıyorsa sol dönüşlüdür.
Yönü belirlerken üç şeye bakılır. Birincisi kapının konumudur: kullanıcı kapıyı görecek şekilde oturur, dönüş kolu genellikle kapının aksi tarafına gelir. İkincisi pencere ve ışık yönüdür; dönüş kolu pencerenin önünü kapatmamalı ve ekran pencereye sırtını dönmemelidir. Üçüncüsü priz ve veri hattının duvardaki konumudur, çünkü kablo dönüş kolunun altından taşınır.
Bazı serilerde masa dönüşümlü üretilir, yani aynı gövde hem sağ hem sol kurulabilir. Bu, yerleşim değişikliği ihtimali olan odalarda tercih edilir. Sabit dönüşlü modellerde ise yön üretim aşamasında kesinleşir ve sonradan değişmez. Keşifte bu tercihin yazılı olarak netleştirilmesi gerekir.
Ölçü kademeleri
| Bölüm | Yaygın ölçü | Ne belirler |
| Ana tabla boyu | 160 ile 200 santimetre | Ekran ve evrak alanı kapasitesi |
| Ana tabla derinliği | 70 ile 80 santimetre | Ekran mesafesi ve dirsek payı |
| Dönüş kolu boyu | 90 ile 120 santimetre | İkinci yüzeyin kullanılabilirliği |
| Dönüş kolu derinliği | 50 ile 60 santimetre | Yazıcı dosya ve telefon alanı |
| Çalışma yüksekliği | 72 ile 75 santimetre | Dirsek açısı ve koltuk uyumu |
Ölçü seçerken kritik değer dönüş kolunun boyudur. 90 santimetrenin altındaki bir kol pratikte yalnızca telefon ve kalemlik taşır, ikinci bir çalışma yüzeyi olarak kullanılamaz. Üzerinde evrak açılacaksa ya da ikinci bir ekran duracaksa 110 ile 120 santimetreye çıkmak gerekir. Yönetici odalarında dönüş kolu bazen misafirle kısa görüşme yüzeyi olarak da kullanılır; bu durumda kolun ucuna doğru diz boşluğu bırakılmalıdır, aksi halde karşıya oturan kişi masaya yaklaşamaz.
Köşeye yerleşim ve oda ölçüsü
L masanın kapladığı alanı hesaplarken tabla ölçüsüne kullanım payı eklenir. Kullanıcının koltuğunu geri çekebilmesi için masa arkasında en az 80 santimetre boşluk gerekir. Bu boşluğun arkasından ayrıca geçiş de olacaksa 100 ile 120 santimetreye çıkılır. Dönüş kolunun dış kenarında da kullanıcının sandalyeyi çevirebilmesi için pay bırakılır.
Bu hesapla 180x80 ana tabla ve 110x60 dönüş koluna sahip bir L masa, arkasında 80 santimetre payla birlikte yaklaşık 260x190 santimetrelik bir alan işgal eder. Odanın kısa kenarı 300 santimetrenin altındaysa masa köşeye yerleşse bile kapı önü dolaşımı sıkışır. Bu yüzden L masa küçük odaların çözümü değildir. Küçük odada L masa kurulduğunda çoğu zaman dolap ya da misafir koltuğu için yer kalmaz.
İki kullanıcının aynı odayı paylaştığı düzenlerde iki L masa karşılıklı değil, ters köşelere yerleştirilir. Karşılıklı kurulduğunda dönüş kolları ortada birleşir ve dolaşım tamamen kapanır.
Düz masa ile L masa karşılaştırması
| Kriter | Düz masa | L masa |
| Kapladığı alan | Daha az | Yaklaşık iki katı |
| Çalışma yüzeyi | Tek yüzey | İki ayrı yüzey |
| Yerleşim esnekliği | Yüksek | Köşeye bağımlı |
| Depolama uyumu | Keson ve arka dolap | Dönüş altında keson artı etajer |
| Sıralı düzene uygunluk | Uygun | Uygun değil |
| Uygun olduğu oda | Açık ofis ve personel alanı | Müdür ve yönetici odası |
Karşılaştırmanın pratik sonucu şudur: aynı metrekareye iki düz masa sığdığı yere bir L masa sığar. Açık ofiste bu takas neredeyse hiçbir zaman mantıklı değildir, çünkü orada belirleyici olan kişi başına düşen alandır. Kapalı odada ise durum tersine döner, çünkü odanın metrekaresi tek kullanıcıya zaten ayrılmıştır.
Etajer keson ve dolap uyumu
L masanın dönüş kolu altında iki seçenek vardır. Birincisi hareketli keson, ikincisi sabit etajerdir. Etajer, dönüş kolunu taşıyan bir kutu görevi görür ve genellikle 90 ile 120 santimetre genişliğinde, kapaklı ya da çekmeceli olarak üretilir. Etajer seçildiğinde dönüş kolunun altına ayrıca ayak koymaya gerek kalmaz ve depolama hacmi belirgin biçimde artar.
Dönüş kolunun altına etajer konulduğunda dikkat edilmesi gereken tek nokta diz boşluğudur. Kullanıcı gün içinde koltuğunu döndürerek dönüş koluna geçiyorsa, o tarafta da bacak için yer kalmalıdır. Etajer kolun tamamını doldurursa kullanıcı yan yüzeye ancak gövdesini büküp uzanarak erişir. Pratik çözüm, etajeri kolun duvara bakan yarısına koyup diğer yarısını açık bırakmaktır.
Evrak hacmi yüksekse masa arkasına ya da yan duvara dolap sırası eklenir. Kapaklı ve kilitli bölmelerle birlikte planlamak için ofis dolabı modelleri listesindeki yüksekliklerden masanın kaplamasıyla uyumlu olan seçilir. Yönetici odasında dolap yüksekliğinin masa arkasındaki oturma pozisyonunun görüntüsünü bozmaması için genellikle alçak dolap tercih edilir.
Hangi odada L masa doğru seçim değildir
- Bench düzenli açık ofis: L masa sıralı düzene girmez, ortak ayak ve ortak kablo kanalı mantığını bozar.
- Sık yerleşim değişen alanlar: masa köşeye bağımlı olduğu için her taşımada oda planı yeniden çizilir.
- Kısa kenarı 300 santimetrenin altındaki odalar: masa sığar ancak dolaşım ve misafir alanı kalmaz.
- Yalnız ekran başında çalışılan işler: ikinci yüzey kullanılmaz ve boş kalır.
Bu dört durumda düz tabla artı ayrı keson kurgusu hem daha ucuz hem daha esnek sonuç verir.
Hangi odada iyi çalışır
L düzen en çok müdür, şef ve yönetici odalarında karşılık bulur. Bu odalarda kullanıcı gün içinde hem ekran başında çalışır hem evrak imzalar hem de masa başında kısa görüşmeler yapar. İkinci yüzey, imza dosyalarının ve devam eden işlerin sürekli bir yerde durmasını sağlar. Tek yüzeyli bir masada bu evrak yığını ekranın etrafına dağılır.
Muhasebe ve teknik birimlerde de L düzen sık kullanılır. Buradaki gerekçe farklıdır: ana tabla ekran ve klavyeye, dönüş kolu ise yazıcı, tarayıcı ve açık dosyalara ayrılır. Kaplama, ölçü ve dönüş yönü açısından uyarlanabilir gövdeleri görmek isterseniz yönetici masası modelleri listesindeki seriler hem düz hem L kurguda planlanabiliyor.
Odanızın ölçüsünü ve kapı ile pencere konumunu paylaşın, dönüş yönünü ve tabla ölçüsünü birlikte belirleyelim. Ölçü değişikliği teklif onaylanmadan önce yazılı olarak netleştirilir, böylece montaj günü masa odaya girmediği için beklenmez.
Ofis Tasarımı
Projeniz için keşif planlayalım.
Paylaş